Więc może byśmy tak, najmilszy, wpadli na dzień do Tomaszowa? Jeszcze ci wciąż spojrzeniem śpiewam: du holde Kunst- i serce pęka, I muszę jechać więc mnie żegnasz, lecz nie drży w dłoni mej twa ręka. I wyjechałam, zostawiłam, jak sen urwała się rozmowa, Błogosławiłam, przeklinałam: du holde Kunst! Więc tak? Bez słowa? Russia is waging a disgraceful war on Ukraine. Stand With Ukraine! How you can support Ukraine 🇺🇦 ️. LT → Polish, German → Ewa Demarczyk → Tomaszów → Russian Charlesa Dodgsona) będzie tylko kropelką w bezmiarze analiz i adaptacji. Powieść wydana w 1865 r. stała się światowym bestsellerem, już w 1886 r. powstał musical na West Endzie, a filmów oraz inscenizacji teatralnych nie zliczy nikt, nawet szalony Kapelusznik Johnny Depp. Gdyby Neo nie podążył za białym królikiem, nie byłoby Takim słowy w wierszu „Przy okrągłym stole” malował urok Tomaszowa Mazowieckiego J. Tuwim. Założony na pocz. XIX w. jako osada przemysłowa, Tomaszów uznawany był za miejscowość uroczą zarówno ze względu na położenie jaki i na rozplanowanie. Pisano o nim „od pierwszej chwili ulubionym był przez wszystkich ów Tomaszów. Jasne!!! Natychmiast!! A potem do skansenu Rzeki Pilicy!! A potem na spływ tąże rzeką. Kajaki i noclegi zaraz naprzeciwko skansenu, za rzeką jest ośrodek "Przystań". A potem nad Zalew Sulejowski! A potem do Spały przywitać się z żubrem. A potem do Inowłodza popodziwiać kościółek i panoramę z jego wieży Znam i bardzo lubię A ty mnie na wyspy szczęśliwe zawieź, wiatrem łagodnym włosy jak kwiaty rozwiej, zacałuj, ty mnie ukołysz i uśpij, snem muzykalnym zasyp, otumań, we śnie na wyspach szczęśliwych nie przebudź ze snu. K.I.Gałczyński . Tak sobie myślę, że Tuwim pisząc o Tomaszowie mógł równie dobrze użyć nazwy jakiegokolwiek innego „-owa” spośród dziesiątek niewielkich miast, miasteczek i mieścin, które najczęściej przywodzą ludziom na myśl określenie „prowincja”. A przecież mowa tu o miejscu, do którego wracamy w podróżach sentymentalnych w poszukiwaniu dawno przeżytych emocji. Odwiedzając stare zaułki, brukowane podwórka, wielu z nas szuka echa swych dziecięcych zabaw – prostych radości, dobrych jak chleb z masłem z rąk babci, odprężających jak brodzenie latem brzegiem rzeki za miastem… Spoglądając w okna swojej dawnej szkoły wspominamy ludzi, dzięki którym być może wybraliśmy właściwe drogi w życiu, uśmiechamy się na myśl o pierwszych „motylkach” w brzuchu, pierwszym dotyku, pierwszym niezdarnym pocałunku na klasowej wycieczce czy szkolnej dyskotece… Żal mi trochę, gdy słyszę, jak mówi się: „co to za dziura, parę starych chałup na krzyż i plac z kościołem – prowincja!…” A czy ktoś określiłby równie pogardliwie wszystkie te senne toskańskie albo prowansalskie wioski, mieścinki z jednym „piazza” i krzywymi kamiennymi domami stłoczonymi wzdłuż głównej ulicy? Jakoś nie słyszę tego w zgiełku okrzyków wychwalających tamtejsze „dolce vita” – barwne wiejskie festyny przy miejscowej orkiestrze, malownicze sznury prania na balkonach, głośny i wylewny sposób bycia tamtejszych mieszkańców i – ach! leniwy, nieśpieszny ich żywot. Takim to dobrze… Prowincja, to nie miejsce – to stan umysłu – odpowiedziałabym, gdybym tylko widziała cień szansy, że zostanę właściwie zrozumiana. To od nas zależy, czy zauważymy wokół siebie piękno, które można byłoby przysposobić do naszych środkowo-wschodnioeuropejskich warunków: do nienajcieplejszego klimatu, niezbyt uprzejmych stosunków międzyludzkich, nienajgrubszych portfeli, braku wyobraźni i ciągłego narzekania… Przekonałam się niejednokrotnie, że większość z nas nie zauważa tylu ciekawych spraw i miejsc, mijając je co dzień, obojętnie i w pośpiechu. Zdaję sobie sprawę, że wiele osób nie podziela mojego entuzjazmu i sentymentu do starej architektury, zapomnianych miejsc i całej tej przedwojennej, patyną okrytej atmosfery… Odkąd całkiem niedawno rozpoczął się mój pełen zaskakujących wrażeń romans z fotografią, nie schodzi mi z myśli chęć podzielenia się z ludźmi tymi wrażeniami. Jeszcze nie wiem, jak to wszystko ogarnąć, przekazać – tematów i obrazów jest więcej, niż czasu na ich publikację. Ciągle się uczę, jak pokazać świat, ludzi, jak posługiwać się narzędziami dedykowanymi fotografii cyfrowej. Jednym z najprzyjemniejszych momentów przy okazji fotograficznych wycieczek i sesji (oprócz samego uczestniczenia w nich, rzecz jasna) jest ta chwila, kiedy oglądam surowe zdjęcia na dużym ekranie – to trochę tak, jak otwieranie prezentu – niby spodziewasz się, co może tam być, ale może Cię on ucieszyć lub rozczarować. Najfajniej jest, jak widać na zdjęciu coś zaskakującego, wyjątkowy moment, zestawienie, przeoczone w obiektywie. Aż wyrwie się mimowolne „orzesz-ku…” 🙂 Wracając do tematu nie docenianego piękna naszych okolicznych „-owów” , od pewnego czasu zaglądam w zakamarki Wejherowa – miasteczka podobnego wielkością i statusem do mojej rodzinnej miejscowości – w którym nie miałam dotychczas okazji ani potrzeby bywać. Zaskakujące, jak mało jego mieszkańców zna dobrze historię miasta i dzieje miejsc, które powoli niszczeją i znikają z mapy. Największy żal ogarnia mnie na widok starego młyna ze spichlerzem – niezwykle malowniczego podwórza w centrum miasta, miejsca z ogromnym, wydawałoby się, potencjałem. Wszystko chyli się ku upadkowi, pozabijane deskami albo użytkowane przez przypadkowych najemców, bez widoków na „drugie życie”. Ech! To tylko kilka migawek z wejherowskiej Starówki – a jeszcze zostało kilka miejsc do pokazania i parę historii do opowiedzenia… Niskie, ciemnawe bramy i wąskie zaułki… Stare i nowe trotuary –„kocie łby” i elegancka kostka granitowa… Pałacowe i mieszczańskie progi … Pojęcie czasu jest niezwykle względne – ułamek sekundy złapany w kropli wody i całe wieki zamknięte w starych dworskich murach, chwile przemykające między gałęziami dwustuletnich modrzewi, opowiadających nikomu nie znane historie… I wszędobylskie, tajemnicze koty – a każdy inny… (fotka specjalnie dla P-apiera :-*) ŁYŻWIARSTWO SZYBKIE „A może byśmy tak, najmilszy, wpadli na dzień do Tomaszowa?” – śpiewała niegdyś Ewa Demarczyk. Wpadli więc, co prawda nie na dzień, lecz na dwa, giżyccy łyżwiarze i zdominowali trzecią, finałową odsłonę Pucharu Polski Masters. Do Tomaszowa Mazowieckiego pod koniec lutego wybrała się 12-osobowa reprezentacja grodu nad Niegocinem. W najlepszym nastroju do domu wrócił prezes Giżyckiego Stowarzyszenia Łyżwiarskiego „Czarne Pantery” Zdzisław Maliszewski, który był bezkonkurencyjny na dystansach 500, 1500 i 3000 metrów, co – rzecz oczywista – przełożyło się na jego bezapelacyjny triumf w klasyfikacji łącznej po trzech biegach. W Tomaszowie na „pudle” stawały także inne „Pantery”: Anna Stankiewicz (3. na 1000 i 15000 m), Leszek Cywiński (3. na 500 m) i Marek Gabryszak (2. na 1500 m) oraz widoczny na poniższym zdjęciu reprezentujący MOSiR Giżycko Leszek Lachowicz (2. na 500 m). PUCHAR POLSKI MASTERS – TOMASZÓW MAZOWIECKI MIEJSCA GIŻYCCZAN KOBIETY 500 m – 4. Anna Stankiewicz, 5. Beata Zajączkowska 1000 m – 3. Anna Stankiewicz, 4. Beata Zajączkowska 1500 m – 3. Anna Stankiewicz, 5. Beata Zajączkowska MĘŻCZYŹNI 500 m – 1. Zdzisław Maliszewski, 2. Leszek Lachowicz, 3. Leszek Cywiński, 5. Marek Gabryszak, 7. Grzegorz Korecki, 9. Andrzej Bartłoczuk, 11. Bogumił Abram, 12. Bogdan Głodowski, 16. Piotr Śląski 1500 m – 1. Zdzisław Maliszewski, 2. Marek Gabryszak, 4. Andrzej Bartłoczuk, 5. Leszek Lachowicz, 8. Leszek Cywiński, 9. Grzegorz Korecki, 10. Bogumił Abram, 13. Bogdan Głodowski, 15. Piotr Śląski 3000 m – 1. Zdzisław Maliszewski, 6. Leszek Lachowicz, 7. Marek Gabryszak, 8. Andrzej Bartłoczuk, 9. Bogumił Abram, 10. Grzegorz Korecki, 11. Leszek Cywiński, 12. Bogdan Głodowski, 14. Piotr Śląski KLASYFIKACJA ŁĄCZNA MĘŻCZYZN PO 3 BIEGACH 1. Zdzisław Maliszewski 3. Marek Gabryszak 4. Leszek Lachowicz 5. Andrzej Bartłoczuk 8. Leszek Cywiński 9. Grzegorz Korecki 10. Bogumił Abram 11. Bogdan Głodowski 13. Piotr Śląski bz TomaszówA może byśmy tak, najmilszy,wpadli na dzień do Tomaszowa?Może tam jeszcze zmierzchem złotymta sama cisza trwa wrześniowa...W tym białym domu, w tym pokojugdzie cudze meble postawiono,musimy skończyć naszą dawnąrozmowę, smutnie nie może byśmy tak, najmilszy,wpadli na dzień do Tomaszowa?Może tam jeszcze zmierzchem złotymta sama cisza trwa wrześniowa...Jeszcze mi tylko z oczu jasnychspływa do warg kropelka słona,a ty mi nic nie odpowiadaszi jesz zielone biały dom, ten pokój martwydo dziś się dziwi, nie rozumie...Wstawili ludzie cudze meblei wychodzili stąd w przecież wszystko tam zostało!Nawet ta cisza trwa wrześniowa...Więc może byśmy tak, najmilszy,wpadli na dzień do Tomaszowa?Jeszcze ci wciąż spojrzeniem śpiewam:Du holde Kunst... - i serce pęka!I muszę jechać... więc mnie żegnasz,lecz nie drży w dłoni mej twa wyjechałam, zostawiłam,jak sen urwała się przeklinałam:Du holde Kunst! Więc tak? Bez słowa?A może byśmy tak, najmilszy,wpadli na dzień do Tomaszowa?Może tam jeszcze zmierzchem złotymta sama cisza trwa mi tylko z oczu jasnychspływa do warg kropelka słona,a ty mi nic nie odpowiadaszi jesz zielone winogrona...Słowa: Julian TuwimMuzyka: Zygmunt Konieczny Przy jednym z najpiękniejszych rynków w Polsce znajduje się w podcieniach mała knajpka, pijalnia czekolady. Mamy tam swój stoliczek, na którym roztrząsałyśmy błędy matury próbnej z matematyki i przy którym siadamy zawsze, przychodząc na tradycyjnego już gofra w rozmaitym wydaniu. Spotykamy się kilka razy do roku, uaktualniamy informacje bieżące, wspominamy dawniejsze. Zawsze pytasz: Czy jest ktoś? Nie wiem, ile jeszcze upłynie czekolady przy tym stoliczku, zanim odpowiem twierdząco, ale i tak uwielbiam te wizyty, kończące się przejściem parku wzdłuż i wszerz. Najważniejsze, to się odnaleźć w miejscu, należeć do niego i tak samo je posiadać. Z czasem pozostawić, ale umieć powracać... Kiedyś, kiedy my się już spotkamy, poznamy się w pewnym miejscu. Do niego będziemy też wracać, bo będzie ono naszym. Nie wiem, dlaczego, bo wymowę miał inną, ale kojarzy mi się pewien wiersz. A może byśmy tak, najmilszy, wpadli na dzień do Tomaszowa... No i, co prawda, nie do Tomaszowa... Miło jest stąpać po betonowej kostce brukowej i nie myśleć o tym, że została wyprodukowana dla wytrzymałości minimum C40/50 (przynajmniej wg pewnych źródeł). Z uśmiechem ja. No to wpadliśmy, zgodnie z sugestią Juliana Tuwima :) I to w dodatku razem z ŁKA i REGIO w ramach kolejnej wyprawy "Pociągiem do niepodległości". Wyruszyliśmy z dworca Łódź Fabryczna pociągiem Marszałek. Miś był zachwycony nie tylko dlatego, że jechał ŁKA, ale przede wszystkim dlatego, że pierwszy raz jechał Marszałkiem. Pociąg na zewnatąrz oklejony jest motywami łódzkimi związanymi z niepodległością. W środku znaleźliśmy podobizny 4 Panów, zasłużonych dla przywrócenia Polski na mapach świata. Dworzec PKP w Tomaszowie prezentuje się bardzo ładnie, ale dla Misia najważniejsza była jak zawsze mapa. Z dworca PKP w Tomaszowie jest dość daleko do centrum miasta, dlatego dojechaliśmy tam autobusem. Był to oczywiście kolejny powód do wielkiej radości dla Misia. Zwłaszcza, że autobusy w Tomaszowie są ekologiczne. Zwiedzanie rozpoczęliśmy od placu Kościuszki, czyli dawnego rynku. Pierwsze co zwróciło naszą uwagę to piękny budynek dawnego kościoła ewangelicko-augsburskiego. Dziś bardzo zniszczony, kiedyś pięknie się prezentował. Możemy to zobaczyć na dawnych zdjęciach, których kilka mamy na rynku. Oddają niesamowity klimat tego miasteczka z dawnych lat. Dzięki nim dowiadujemy się również, że niedaleko od kościoła ewangelickiego stała też okazała synagoga. Na budynku kościoła Miś oglądał datę budowy i uczył się jak odczytywać cyfry rzymskie. Znalazł też stary reper z orłem bez korony. Będąc na rynku nie można też pominąć budynku sądu. Mieści się w dawnej kamienicy rodziny Knothe, chyba najbogatszych przemysłowców z Tomaszowa. Piękna, eklektyczna kamienica zwraca swoją uwagę intensywnie żółtym kolorem, który wyróżnia ją na tle okolicznych budynków. Dla nas jednak najciekawsze są detale. Odkryliśmy też datę budowy i inicjał właścicieli. W bramie zauważyliśmy ciekawe, niestety zniszczone malowidło. Jeszcze jeden element dodaje uroku placowi Kościuszki. Jest to duża, tańcząca i podświetlana fontanna. Trzeba przyznać, że plac został zagospodarowany z głową i estetycznie. Ławeczki, krzesło-ławki, donice ... wszystko to sprawia, że jest tam po prostu miło i ładnie. Pięknie prezentują się też platany, które zasadzono wokół placu. Pisząc o placu nie można nie wspomnieć o jego patronie, czyli bohaterze insurekcji kościuszkowskiej. Pomnik Tadeusza Kościuszki znajduje się przy wlocie na plac, od strony ulicy Świętego Antoniego. Został wykonany z czerwonego piaskowca. Trasa naszego spaceru przebiegała inaczej, ale opiszemy Wam ją tak jak wydaje nam się będzie najbardziej optymalnie. Spod pomnika Kościuszki skręcamy w lewo i dochodzimy nad rzekę Wolbórkę. Płynie przez remontowany właśnie park. Przez ten teren zielony idziemy na parking za Galerią Tomaszów. To ciekawe miejsce, żeby pokazać z czego dawniej słynęło to miasto, czyli pozostałości po przemysłowej świetności. Mamy tu 2 fabryki. Jedna zyskała dziś nowe przeznaczenie, właśnie w niej mieści się centrum handlowe. Druga popadła w ruinę i czeka aż ktoś ją uratuje. Na niej wypatrzyliśmy stary mural z widocznymi jeszcze literami PZPR. Po przeciwnej stronie parkingu jest też piękny pałacyk. Na murze można zobaczyć stare zdjęcia tego terenu. Niestety nie mieliśmy czasu, żeby podejść bliżej. Ten fragment spaceru nie bardzo przypadł Misiowi do gustu. Pewnie dlatego, że nie było tu elementów, o które mogliśmy zahaczyć jego dziecięcą ciekawość. Ale dalej było zdecydowanie ciekawiej z punktu widzenia dziecka. Wracamy do głównej ulicy i przechodzimy na drugą stronę. Tutaj też znajduje się park. Czekało w nim na nas zadanie z gry miejskiej, w której braliśmy udział. Pomogliśmy sympatycznemu szmuglerowi przemycić towary odwracając uwagę pruskiemu żołnierzowi. Przez park przechodzimy w stronę ulicy Browarnej. Nią dochodzimy do ulicy Mościckiego i skręcamy w prawo. Po przejściu kilku kroków po lewej stronie mijamy ciekawy budynek. Interesujący jest nie tylko ze względu na architekturę i ciekawe połączenie cegły z tynkiem. Uwagę zwracają także dekoracje, takie jak rok budowy, czy kaduceusze (są to symbole handlu, bo pierwotnie była tu szkoła handlowa). Ale przede wszystkim budynek ten zwraca uwagę swoją historią. Został wybudowany na potrzeby szkoły i z małymi przerwami cały czas pełni tę funkcję. W 1905 roku uczniowie brali udział w strajku szkolnym. Walczyli o możliwość nauki w języku polskim. Zostało to upamiętnione na jednej z kilku tablic pamiątkowych. Pozostałe tablice upamiętniają zasłużonych wychowanków i nauczycieli, którzy polegli w czasie wojny polsko-bolszewickiej i II wojny światowej. Na jednej z nich Miś wypatrzył Krzyż Virtuti Militari, który jak pamiętacie poznał w Dobroniu. Mieliśmy też okazję przyjrzeć się z bliska ciekawym, wąsatym szyszkom daglezji. Zazwyczaj widzieliśmy takie, które już spadły, a tutaj rosły na wysokości buzi Misia. Idziemy dalej i na wysokości poczty skręcamy w prawo na Skwer Niepodległości. Główny budynek w tym miejscu to ratusz miejski. Przed budynkiem znajduje się Grób Nieznanego Żołnierza, a zaraz za nim piękny kwiatowy klomb w kształcie Polski. Granice są z fioletowych braków, a w środku białe i czerwone tworzą naszą flagę. Wygląda to ślicznie. Miś był zachwycony bo jak już wiecie uwielbia symbole narodowe. Przekraczamy ulicę POW i wchodzimy na teren dawnego pałacu Ostrowskich. Piękny budynek zwraca uwagę licznymi detalami, datami budowy i renowacji, a także niesamowitą klamką w kształcie zaciśniętej dłoni. W budynku mieści się obecnie Muzeum im. Antoniego hr. Ostrowskiego. Niestety nie zwiedzaliśmy go, bo brakło nam czasu. Za to przed budynkiem Miś oglądał trzy flagi Polski. W czasie gry miejskiej na terenie przypałacowym czekała na nas działaczka towarzystwa charytatywnego. Naszym zadaniem było pomóc jej wymyślić hasło zachęcające do zbiórki datków dla najmłodszych. Wychodzimy z terenu pałacu i idziemy ulicą POW w stronę ulicy Świętego Antoniego. Po lewej mijamy ciekawy kościół św. Antoniego. Niestety tym razem go nie zwiedzaliśmy, ale jego wnętrze znamy ze ślubu cioci Kasi. Przechodzimy przez teren kościoła i wychodzimy na ulicę Mościckiego. Po drugiej stronie ulicy mamy interesujący budynek biblioteki. Na ozdobnych drzwiach uwagę zwraca pozostałość po kołatce. Skręcamy w prawo i następnie w lewo w ulicę Świętego Antoniego. Po obu stronach ulicy mijamy ciekawe, głównie eklektyczne kamienice. Na terenie Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych nr 1 możemy obejrzeć też ciekawy mural z Tadeuszem Kościuszką. Mijamy ulicę Seweryna. Tuż za nią zaczynają się budynki należące do parafii ewangelicko-augsburskiej. Najpierw oglądamy budynek przykościelny. Kolejny budynek na naszej trasie łączący cegłę i tynk i przez to interesujący i zachęcający do oglądania nawet przez najmłodszych. Dodatkową atrakcją jest data budowy. Tuż obok piękny, neogotycki budynek kościoła. Nasza grupa nie miała niestety szczęścia i nie udało nam się zajrzeć do środka. Po przeciwnej stronie ulicy znajduje się park im. Jana Rodego. W centralnej części stoi popiersie patrona. Był to ciekawy, niezwykły człowiek, lekarz, działacz społeczny i filantrop. Misia oczywiście bardziej zainteresował kolejny pomnik, znajdujący się bardziej w głębi parku. Upamiętniona została 14 Brygada Artylerii Przeciwpancernej. Najważniejszy element momentu stanowi działo przeciwpancerne. Zaraz za parkiem oglądamy urokliwy pałacyk należący dawniej do doktora Rodego. Dziś mieści się tu Urząd Stanu Cywilnego. W tym miejscu kończymy wycieczkę. Mamy świadomość, że dużo jeszcze pozostało do zwiedzenia. Czy jesteśmy zadowoleni z wizyty w Tomaszowie Mazowieckim? I tak i nie. Tak bo bardzo nam się podobało, nie bo było nam stanowczo za mało :) Dlatego na pewno tu wrócimy.

a gdybyśmy tak najmilszy wpadli na dzień do tomaszowa